Çeviri Kalitesi İçin Temel Kriterler Nelerdir?

06 Eylül, 15:09

Globalleşen dünyayla birlikte tercüme hizmetlerinin her geçen gün önemi artmaktadır. Özellikle apostil tercüme hizmeti, ülkeler arasında etkileşimin artmasıyla önemli bir konuma gelmiştir. Peki, apostil tercüme nedir? Bir ülkeden alınan kamu belgesinin başka bir ülkede geçerli olması için gerekli prosedürlerle yapılan tercüme olarak tanımlanabilir.
Bilmediğiniz bir dilde yapılan tercümelerin kalitesini anlamak oldukça zordur. Çevirinin kalitesinin anlaşılması için iki temel ölçüt bulunur: Anlaşılabilirlik ve kaynak metne bağlılık. Bu iki temel ölçüte bağlı kalarak yapılan tercümeler, kaliteyi yakalayabilir. Çevirinin kaliteli olması için anlaşılabilirlik ve kaynak metne bağlılık kriterlerini aynı anda bulundurmak zorundadır. Bir metin anlaşılır ancak kaynak metne bağlılık kriterinden yoksunsa çevirinin kaliteli olduğundan bahsedilemez.

 

Kaynak Metne Bağlılık

 

Tercüme edilen metnin orijinaline bağlı kalarak oluşturulması oldukça önemlidir. Orijinal metinde verilmek istenen mesaj, hatasız bir şekilde çeviri metinde de verilmelidir. Bu yüzden çeviri yapılan metnin orijinal metinle aynı doğrultuda olduğunda ve tercümanın yeni bir metin üretmediğinden emin olmak gerekir. Kaynak metni bağlı kalarak oluşturulan çeviri metinde; terimlerin doğru ve yerinde kullanılması, tercümanın metni en doğru şekilde anlamış olması, çevirinin doğru yapılmış olması ve iki metnin aynı anlamı ifade ediyor olması oldukça önemlidir.
Arada Türkçe olmadan iki yabancı dil arasında yapılan çarpaz tercüme başta olmak üzere tüm tercüme hizmetlerinde kaliteli bir çeviri için kaynak metne sadık kalmak olmazsa olmaz kriterlerden biridir. Tercüman kaynak metne bağlı kalarak tercüme yaptıysa kaliteli bir çeviri için ilk kriteri tamamlamış olur.

Anlaşılabilirlik

Okunan metnin akıcı bir şekilde ilerlemesi ve okurun kafasının karışmaması olarak anlaşılabilirlik tanımlanabilir. Sadece tercüme hizmetlerinde de yazının geçtiği her alanda anlaşılabilirlik oldukça önemli kriterler arasındadır. Dil bilgisel hataların olmaması, terimlerin doğru kullanılması, metnin akıcı bir niteliğe sahip olması ve imla hatalarının bulunmaması anlaşılabilir bir metinde olması gereken özelliklerdendir.
Kaynak metne bağlılık ve anlaşılabilirlik kriterlerine sahip olan tercüme metinler, kaliteli olmak için gereken koşulları sağlamıştır.

Tercüme Metnin Kalitesini Artıracak Öneriler

 

Anlaşılabilirlik ve orijinal metne bağlılık kriterlerin dışında yapılacak birtakım uygulamalar da çevirinin kalitesini artırabilir.
Tercüme yapılacak alanda uzman bir tercüman, çevirinin daha kaliteli olmasına neden olur. Akademik alanda uzmanlaşmış tercümelerden akademik çeviri ya da hukuk alanında uzmanlaşmış tercümelerden hukuki çeviri hizmeti talep edilebilir.
Tercümesi yapılacak metin, çok iyi anlaşılması ve analiz edilmesi gerekir. Bilinmeyen terim ya da kavramlar hakkında araştırma yapılmalı ve mesajının en uygun şekilde verilmesi sağlanmalıdır.
Terimlerle dolu bir metnin çevirisi yapılacaksa terimlere ve konuya hakim olan tercümanlardan destek alınmalıdır. Terminolojiye hakim olan tercüman metni daha kolay anlayabilir ve kaliteli bir şekilde çevirisini gerçekleştirebilir.


Ne kadar dikkatli olunursa olsun ya da konuya ne kadar hakim olunursa olsun, basit hatalar gözden kaçabilir. Bu yüzden hatasız ve doğru bir çeviri için yapılan tercüme tekrar tekrar gözden geçirilmelidir. Yorgunken kontrol yapılması önerilmez. Sakin bir kafayla yapacağınız kontrol işleminde hataları ya da yanlışları daha kolay fark ederek daha çok verim alırsınız.
Her geçen gün önemi gittikçe artan tercüme hizmetinin kaliteli olması, zamanınızdan ve paranızdan yüksek oranda tasarruf etmenize yardımcı olabilir.